12.8 C
Münih

Astronomi & Mitoloji 1: Koç (Aries) Takımyıldızı

Dünya’dan gökyüzüne bakıldığında grup halinde görülen yıldızlar topluluğuna takımyıldız denir.

Gruptaki yıldızlar birbirine hayali çizgilerle bağlanacak olursa, ortaya belirli şekiller çıkar. Takımyıldızların büyük bölümünü, eski Yunanlılar ve Romalılar adlandırmıştır, ama onlar da bu adları Babilliler’den almış olabilirler. Ortaya çıkan şekiller mitolojide belli karakterlere denk gelir. Bu yazı dizisinde sizlere bazı takımyıldızların oluşturduğu şekillerin pek bilinmeyen mitolojik öykülerini anlatacağım.

Kuzey ve güney yarımküreler dahil bütün gökyüzündeki toplam takımyıldız sayısı 88’dir. Bu takımyıldızlarından bir bölümü, Güneş’in yıl boyunca hareket ediyormuş gibi göründüğü yol boyunca sıralanmış takımyıldızlar olup, Burçlar Kuşağı olarak adlandırılırlar. Bunların sayısı, Yılancı Burcu’nun Akrep burcuna dahil edilmesiyle 12 tanedir. Bu kuşaktaki takımyıldızlar Zodyak Takımyıldızları olarak da bilinirler. Yazı dizimin ilk yazısında Zodyak Takımyıldızları’ndan Koç (Aries) Takımyıldızı’nın hikayesini sizlere anlatacağım.

Jason ve Altın Post Peşinde

Bulutu simgeleyen varlık olarak Nephele’nin adı, İksion masalında adı geçer. İksion, Zeus’un karısı Hera’ya aşıktır. Zeus, Hera biçiminde bir bulut yaratır. Ve İksion onunla birleşir. Oluşan bu bulut kadın, Nephele, Kentaur’ların anası olur. Phrixus ve kız kardeşi Helle, Boeotia kralı Athamas ve eşi Nephele’nin çocuklarıdır.

Bu aile kraliçenin ölümüyle sarsılır. Daha sonra kral Athamas, Thebe kralı Cadmus’un kızı Ino ile ikinci evliliğini yapar. Ancak Ino çocuklara tahammül edemez ve onlara bir tuzak kurar. Boeotia tarlalarına zararlı bir madde dökerek ürünlerin zarar görmesini sağlar. Kral ürünlerini nasıl kurtaracağını tanrılara sordurmak üzere danışmanlarını Delphi’ye yollar. Ancak Ino danışmanlara rüşvet vererek ‘çocukların kurban edilmesi’ yanıtını krala götürmesini sağlar.

Kral çocukları kurban etmekte emin olamaz. Ama Ino yerel rahiplere de rüşvet verir. Tüm rahipler çocukların kurban edilmesi konusunda ısrar etmeye başlar.

Kral çocuklarını kurban etmek için bir dağa götürür. Bu arada ölen anneleri Nephele her şeyi cennetten izlemektedir. Tanrılardan çocuklarını koruması için altın bir post yollamalarını diler. Kral tam çocuklarını kurban etmeye hazırlanırken “Altın Postlu Koç” (Aries) çocukları almaya gelir. Çocuklar koçun sırtına binerler. Koç onları uçarak götürür. Ne yazık ki bugünkü Çanakkale boğazı üzerinde küçük çocuk Helle dengesini kaybedip, aşağı düşer. Bu yüzden, Yunan mitolojisinde Çanakkale boğazına ‘Hellespont’ denir.

Phrixus, yoluna devam eder ve minnettarlığını göstermek için koçu Zeus’a kurban eder. Zeus Koç’u gökyüzüne çıkarır. Koçun altın postunu kutsal meşe ağacına asar ve hiç uyumayan dev bir yılan tarafından (Serpent)  korunur.

Phriuxus koçun postunu Colchis kralı Aietes’e verdiği de rivayet edilir.

İolkos kralı Aison tahtını üvey kardeşi Pelias’a kaptırır. Aison’un oğlu Jason (İason)  Pelias’ın karşısına çıkıp tahtı geri ister. Pelias ondan kurtulmak için önce Colchis’e gidip, Phrixus’un orada bıraktığı altın postu getirmesini buyurur. Kendilerine ‘Argonaunt’lar’ diyen bir grup denizci ile liderleri Jason altın postu ararlar.

Altın postu geri istemek için kral Aietes’in karşısına çıkarlar. O sırada kralın kızı Medeia, Jason’u görür. Ona aşık olur. Kral Aietes görünüşte altın postu vermeye razıdır. Ama önce Jason’un bir ejderi öldürmesini, ateş püsküren tunç ayaklı iki boğayı boyunduruğa koşmasını ister. Boyunduruğa koştuğu iki boğa ile ejderin dişlerini toprağa dikmesini de şart koşar. Jason koşulları kabul eder. Büyücü olan prenses Medeia, Jason’a kendisini eş olarak alması halinde yardımcı olacağını söyler. Jason kabul eder ve Medeia’nın yardımlarıyla görevi tamamlar.

Yine de kral altın postu vermeye razı olmaz. Medeia ve Jason altın postu Serpenten çalmayı başarır ve kaçarlar.

Döndüklerinde kral Pelias tahtı geri vermedi. Medeia ve Jason bir entrika ile Pelias’ı öldürürler fakat suçu işledikleri ortaya çıkınca kralın oğlu tarafından sürgün edilirler.

Kaynak:
Takımyıldızların Mitolojik Öyküleri, Yasemin Örs, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Tezi, 2001

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:

YORUM YAZ / GÖRÜŞ BİLDİR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON YAZILAR

AŞKIN FİZYOLOJİSİ

Birçok araştırmaya konu olan ve son derece karmaşık bir duygu olan aşkın, vücutta “kalbin çarptığına beynin onay vermesi” olarak tanımlanabilir. Aşk, fizyolojik olarak incelendiğinde,...

Galileo Galilei Kimdir? Bilime Adanmış Bir Hayat

Modern bilimin babası ve dünya tarihinin en etkin bilim insanlarından biri olan Galileo'ya günümüzün modern astronomları çok şey borçlu. 16. yüzyılın sonunda ve 17....

GÜVENLİK VE SAVUNMA POLİTİKALARINDA YAPAY ZEKANIN ÖNEMİ

Yapay Zeka ; insan zekasına yakın sistemlerin oluşturulmasıyla başlayan , tasarlanma olanağının geliştirilme aşamalarında teknolojik bir boyut kazanan , analiz süreçlerinden geçen araştırmacı yaklaşımların...

Sicim Teorisi: Evrenin Müziği

Makro evrenin fiziği olan genel görelilik kuramı ve mikro evrenin fiziği olan kuantum mekaniği birbirlerinden ayrı incelendiğinde sorunsuz çalışırken bir arada incelendiğinde çok ciddi...

Bütün hayatınızı bir balonun içinde yaşadığınızı hayal edebiliyor musunuz?

David Vetter Amerika’da 1971 yılında dünyaya gelmişti. Ağır Kombine İmmun yetmezliği (SCID) olan bu bebek, her türlü mikropla, enfeksiyonla savaşmasını sağlayan başta T lenfositleri...