12.8 C
Münih

İYİKİ DOĞDUN FEYNMAN!

Tam 102 yıl önce bugün dünyaya gelen Richard Phillips Feynman Nobel ödüllü bir fizikçi olmasının yanı sıra onun bilim camiası dışında tanınmasını sağlayan birçok özelliğe sahipti.

Kendisi 1918 yılında New York’taki Far Rocway kasabasında doğdu. Konuşmayı çok geç öğrendiği için akrabaları onun zeka geriliğinin olduğunu düşündüler ama gerçekler farklıydı. Çocukluk dönemine geldiğinde döneminin en popüler teknolojik aletleri olan radyolara ilgi duymaya başlamıştı komşularının bozuk radyolarını tamir eder, bundan çok zevk alırdı. Teknoloji düşkünlüğü bununla sınırlı kalmamış evine kendi yaptığı hırsız alarmları döşemiştir.

Annesinin, kız kardeşi joan’ın kadın olduğu için bilim ile uğraşamayacağı,kadınların kafa yapısının bilimsel düşünmeye uygun olmadığı düşüncesine şiddetle karşı çıkıp kız kardeşine hep destek olmuştur.(joan feynman günümüzde astrofizikçidir)

EİNSTEİN VE FEYNMAN

17 yaşında Massachusetts ınstute of Technology (MIT)’e girdi  buradan lisans derecesini aldıktan sonra Princeton üniversitesinden lisansüstü için kabul aldı. Feynman princeton’ daki lisansüstü hayatı boyunca “çorap giymeyen adam” (Albert Einstein) ile sadece bir defa karşı karşıya geldi bu olay David L Goodstein ve Judith R. Goodstein’ın kaleme aldığı “Feynman’s lost Lecture” (feynman’ın kayıp dersi) kitabında şöyle geçiyor;

Einstein princeton’ da üniversiteden oldukça bağımsız bir kurum olan ileri çalışmalar enstitüsünün ve üniversitenin fizik bölümünün üyeleri sık sık birbirlerinin sunumlarına katılırlardı. Bir gün lisansüstü öğrencisi Feynman ‘ın ilk seminerini sunacağı duyuruldu bu sadece onun İlk semineri değildi, ayrıca onun ve wheeler’in üzerinde çalışmakta olduğu şu ilginç düşünceyi sunacak ve savunacaktı; “bir elektron zamanda hem geri hem ileri gidebilir” Einstein ve çok sayıda ünlü fizikçi nin de seminere katılacağı haberi yayılmıştı. Anlaşılabilir ölçüde gergin olan genç feynman olağan seminer öncesi çay ve kuru pasta ikramına katılmayıp seminer odasında sunum için hazırlık yapmaya başladı. Bu işi yaparken, bir ara birinin onu kapıdan gözetlediğini hissetti. Arkasına döndüğü sırada kapıda Albert Einstein’ı gördü. İki büyük fizikçi kısa süre birbirlerine baktılar. Ve sonrada aralarında şu kısacık diyalog geçti; “Genç adam” dedi  Einstein, çay servisi nerede yapılıyor? Yıllar sonra Feynman cevap olarak ne dediğini hatırlayamadı.

FEYNMAN EZBERCİ EĞİTİM SİSTEMİNE DE KARŞIYDI

Bir söyleşisinde henüz lise de okumasına rağmen merakından dolayı, kütüphaneye gidip ileri seviye bir kalkülüs kitabı alışını şöyle anlatyor;

Kalkülüs kitabını ödünç almak üzere çıkış işlemlerini yapmaya gittiğimde hoca-pardon kütüphaneci- dedi ki : çocuğum bu kitabı ödünç alamazsın niye alıyorsun ki? Babam için alıyorum diye yanıtladım. Sonra kitabı eve getirdim ve birşeyler öğrenmeye çalıştım. Babam baktı ve bir şey anlamadı. Bu benim için bir şoktu. Hatırlıyorum küçük bir şok, çünkü onun anlayamadığı birşeyi benim anlayabileceğimi ilk fark edişimidi bu.

-4mart 1966. (neils Bohr kütüphanesi arşivleri)

BİR ÖĞRENCİSİNE YAZDIĞI MEKTUPTA İSE ŞÖYLE DİYORDU;

Sıkıcı müfredat ders kitapları, sizi umutsuğa sürüklemesin. Yapacağınız tek şey, kitabı arada bir kapatıp az önce okumuş olduklarınızı kendi yorumunuzla doğanın, ruh ve tezahürü olarak düşünmek. Kitap size gerçekleri, hayal gücünüz ise o gerçeklere hayat verecektir. Babam bunu bana öğrettiğinde,henüz dizlerine oturtup Biritannica Ansiklopedisi’ni okuduğu küçük bir çocuktum!

-Ağustos 1981

Resim yapmasından kasa açmasına, bongo tutkusundan komik bar maceralarına Feynman kendisinden çok şey kapabileceğimiz biriydi. Feynman’ı anmak için yazdığım bu yazımı, onun bana hep ilham vermiş olduğu şu sözüyle bitirmek istiyorum;

“ Take the wolrd from another point of vie                                                          (Dünya’yı başka bir bakış açısından ele alın)

Bilimle kalmanız dileğiyle…

Kaynakça :

Richard Feynman . “Surely you're joking mr. Feynman!”
Michelle feynman . The quotable feynman
David L.Goodstein ,Judith R. Goodstein. Feynman’s lost Lecture
Furkan Yaşa
Furkan Yaşa
“Bilimin Popülerleşmesi”için popüler bilim yazıları yazıyorum.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:

YORUM YAZ / GÖRÜŞ BİLDİR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON YAZILAR

AŞKIN FİZYOLOJİSİ

Birçok araştırmaya konu olan ve son derece karmaşık bir duygu olan aşkın, vücutta “kalbin çarptığına beynin onay vermesi” olarak tanımlanabilir. Aşk, fizyolojik olarak incelendiğinde,...

Galileo Galilei Kimdir? Bilime Adanmış Bir Hayat

Modern bilimin babası ve dünya tarihinin en etkin bilim insanlarından biri olan Galileo'ya günümüzün modern astronomları çok şey borçlu. 16. yüzyılın sonunda ve 17....

GÜVENLİK VE SAVUNMA POLİTİKALARINDA YAPAY ZEKANIN ÖNEMİ

Yapay Zeka ; insan zekasına yakın sistemlerin oluşturulmasıyla başlayan , tasarlanma olanağının geliştirilme aşamalarında teknolojik bir boyut kazanan , analiz süreçlerinden geçen araştırmacı yaklaşımların...

Sicim Teorisi: Evrenin Müziği

Makro evrenin fiziği olan genel görelilik kuramı ve mikro evrenin fiziği olan kuantum mekaniği birbirlerinden ayrı incelendiğinde sorunsuz çalışırken bir arada incelendiğinde çok ciddi...

Bütün hayatınızı bir balonun içinde yaşadığınızı hayal edebiliyor musunuz?

David Vetter Amerika’da 1971 yılında dünyaya gelmişti. Ağır Kombine İmmun yetmezliği (SCID) olan bu bebek, her türlü mikropla, enfeksiyonla savaşmasını sağlayan başta T lenfositleri...